भगतसिंग आणि व्हॅलेंटाइनडे...?

सकाळपासून व्हेलन्ताइन विरोधासाठी भगतसिहाच्या फोटोचे पोस्टर फिरते आहे. भगतसिग आणि १४ फेब्रुवारी यांचा काहीही संबध नाही . भगतसींग आणि त्याच्या सहकारी क्रांतिकारकांना २३ मार्च १९३१ ला फाशी झाली. ७ ओक्टोबर १९३० ला हि फाशीची सजा सुनावली गेली होती . भगतसिग यांची दोनदा अटक ,सोंडर्स मर्डर केस , लाहोर खून खटला यातल्या एकाही महत्वपूर्ण घटनेशी १४ फेब्रुवारी या तारखेचा दुरान्वयेहि संबंध नाही . बरेच संशोधन केल्यावर असे आढळते . कि या केस मध्ये - फाशिविरुद्ध कोन्ग्रेस चे तत्कालीन अध्यक्ष पं मदन मोहन यांनी एक फाशी माफी अर्ज ब्रिटिश सरकारला पाठवला होता त्याची तारिख १४ फेब्रुवारी आहे . तो अर्ज पुढे बर्याच काळाने फ़ेटाळण्यात आला . त्यामुळे भगतसिंगांच्या चरित्रपटात १४ फेब्रुवारी हि तारीख अजिबात महत्वाची ठरत नाही . एका कोन्ग्रेस अध्यक्षाने भगतसिंगला पाठिबा देण्याचा तो स्मरणदिन आहे . प्रत्येकच तारखेला कोण्या न कोण्या हुतात्म्याचा मृत्यू / मृत्यू ची सरकारी ओर्डर निघालेली असते . ह्या न्यायाने मुलांचे वाढदिवस सुद्धा साजरे करणे अवघड होऊन बसेल …
व्हेलेण्टाइन डे विरोधकांनी चालवलेला हा खोटा प्रचार आहे. शर्ट पेंट फेसबुक कोम्प्युटर सगळे परदेशी चालते … पण प्रेम म्हटले कि कट्टर वाद्यांच्या पोटात पाश्चिमात्य गोळा उठतो !
भगतसिघांचे स्मरण धार्मिक आगंतुकांनि १४ फेब्रुवारीलाच काय ? तर रोजच केले पाहिजे . पण फुले उदबत्त्यांनि त्यांच्या फोटोची मूर्तीपूजा करून नव्हे । तर भगतसिंहाच्या क्रांतिकारी विचाराचे चिंतन करून ! धर्माला व्हेलनटैनपेक्षा अधिक धोका भगत सिहाच्या विचारांमुळे आहे हे संस्कृती रक्षकानि समजून घेतले पाहिजे. भगतसिंह लिहितात...
मी नास्तिक का झालो ? - सदार भगतसिंग
"माझ्या लक्षात एक गोष्ट आली की सर्व शक्तीमान परमात्माची कहाणी, विश्वनिर्मिती आणि विश्वाचं संचालन देव करतो ही गोष्ट एकदम बकवास आहे. माझ्या या विचारांना मी मांडू लागलो. माझ्या मित्रांशी याबाबत मी विचार विनिमय, चर्चा करू लागलो. मी नास्तिक म्हणून जाहीर झालो होतो… फाशी जाहीर झाली त्या दिवसापासून काही पोलीस अधिकारी मी नियमितपणे दोन वेळा देवाची प्रार्थना करावी म्हणून माझे मन वळवू लागले. मी तर नास्तिक होतो.
फक्त शांततेच्या काळातच नव्हे - तर कठीण प्रसंगीदेखील …. विचारान्ती मी निर्णय घेतला की देवावर विश्वास ठेवणे व त्याची प्रार्थना करणे हे माझ्याकडून होणार नाही. नाही, ते कधीही शक्य नाही. फाशीच्या आदल्या दिवशीही नाही !
ज्याक्षणी माझ्या मानेभोवती फास आवळला जाईल आणि पायाखालची फळी खेचली जाईल तो शेवटचा क्षण असेल. तोच अंतिम क्षण असेल. मी, किंवा अगदी काटेकोर आध्यात्मिक भाषेप्रमाणे बोलायचे झाले तर माझा आत्मा याचा तेथेच अंत होईल. बस्स इतकेच. जर असे मानायचे धैर्य मला असेल तर कोणतेही भव्यदिव्य यश न मिळालेले, एक संघर्षाचे, थोड्याच दिवसांचे जीवन हेच खुद्द माझे बक्षीस आहे. याहून जास्त काही नाही. स्वार्थी हेतू न बाळगता, तसेच इहलोकी किंवा परलोकी फळाची अपेक्षा न ठेवता, अगदी निरिच्छपणे मी माझे आयुष्य स्वातंत्राच्या ध्येयासाठी वाहिले, कारण त्याहून वेगळे काही करणे मला जमलेच नसते."
समाजाची सर्वांगीण प्रगती व्हावी, पाप-पुण्य, स्वर्ग-नरक, जन्म-पुनर्जन्म, ८४ लक्ष फेरे व त्यातून मुक्ती, मृत्यूनंतरचे जीवन, वगरे तर्कशुद्ध नसलेल्या गोष्टींवर अंधविश्वास न ठेवणारा कणखर समाज निर्माण व्हावा यासाठीच त्यांचा हा प्रयत्न होता. सदार भगतसिंग यांच्या नास्तिक विचाराचे स्मरण आपण करणार का ? कि इतरांच्या लैगिक - भावनिक आयुष्याचे हुकुमशाही नियंत्रण करण्यासाठी फक्त त्यांच्या फोटोची पूजा करणार ?
लेखक - डॉ . अभिराम दिक्षित Abhiram Dixit

ऑक्टोपस चे रक्त निळे का असते ?

ऑक्टोपसला तीन हृदय असतात. Hemocyanin नावाच्या रंग्द्रव्यामुळे ऑक्टोपसच्या रक्ताला नीला रंग येतो.
Hemocyanin हे रक्तातील प्रथिने असून त्यात कॉपर / तांबेचे अणु असतात जे तितक्याच संख्येचे ऑक्सिजनचे अणु पकडून ठेवतात. Hemocyanin मुळेच अत्यंत प्रतिकूल तापमानात सुद्धा जीव जिवंत राहू शकतात. पाठीचा काना नसलेल्या जीवांमध्ये Hemocyanin आढळते.
निळ्या रंगाच्या या Hemocyanin मुळेच ऑक्सिजन ओक्टोपसच्या शरीरात पुरवला जातो. ऑक्टोपसला तीन हृदय असतात आणि पाठीचा कणा नसलेल्या इतर सजीवापेक्षा त्याला सर्वात जास्त ऑक्सिजन लागतो आणि Hemocyanin ते पुरवण्याचे कार्य करतो.
ऑक्टोपस चे रक्त तांब या धातूवर असल्याने निळे तर मानवाचे लोह धातूवर आधारित असल्याने लाल असते.

Cancer उपचारा दरम्यान केस का गळतात ?

Cancer उपचारासाठी वापरण्यात येणारे केमोथेरपीचे औषध हे खूप पावरफुल असतात, केंसरच्या वेगाने वाढणाऱ्या पेशींवर ते जोरात हल्ला चढवतात. परंतु हे औषध cancer शिवाय शरीरातील वेगाने वाढणाऱ्या इतरही पेशींवर हल्ला करतात उदा. केसांच्या पेशी.
केमोथेरपीमुळे फक्त डोक्यावरीलच नाही तर शरीरावरील सर्वच केस निघून जाऊ शकतात अगदी भुवया, पापण्या सुद्धा. सुद्दैवाने केसांचे हे गळणे तात्पुरते असते. थेरपी संपली कि 3-६ महिन्यानंतर केस येयला पुन्हा सुरुवात होते.

मांजरीं उडी मारल्यावर पायावरच कशा पडतात ?

काही मोजक्या प्राण्याप्रमाणे मांजरींच्या हाडांचा सांगाडा इतर प्राण्यांपेक्षा वेगळा असतो. मांजरींना खांद्याचे हाड नसते. आणि पाठीचे हाडे सुद्धा इतर प्राण्यांपेक्षा जास्त लवचिक असतात त्यामुळे खाली पडत असताना ते जास्त गतीने स्वताला गोल फिरउ शकतात आणि हवी तशी हालचाल करू शकतात.
परंतु दोन किवा जास्त मजल्यावरून उडी मारली तर मांजरींना सुद्धा दुखापत होऊ शकते. कारण मांजरींचे पाय तो धक्का सहन करू शकत नाही. 

आजची स्त्री : पारंपारिक की खरी आधुनिक?

मुलींसाठी पहीली शाळा काढल्यावर पुण्यातील सनातनी लोकांनी "धर्म बुडाला" अशी आवई उठवली... धर्मग्रंथानूसार स्ञियांना शिक्षणास बंदी होती, ते धर्मग्रंथ झुगारून साविञीमाईंनी मुलींना शिकवले.. आज मुली अंतराळात गेल्या, तरी धर्म बुडाला का?? पण ज्या धर्मग्रंथामूळे स्ञीयांनां वाचण्यास, लिहण्यास अधिकार नव्हता... आता स्ञिया शिकून, लिहून तेच धर्मग्रंथ, पोथ्यापुराणे वाचत आहेत या सारखे दुर्देव दूसरे नाही.. अगदी प्राध्यापक झालेल्या स्ञीया सुद्धा आज़ सत्संग क्रेंद्र, आश्रमात जात आहेत, साविञीच्या लेकीची ही अवस्था पाहून साविञीमाईंचा जीव पण तिळ तिळ तूटत असेल.. आज त्या मातेच्या असीम त्याग आणि प्रयत्नांची साविञीच्या लेकींना जाणीव असायला हवी !!

...तर व्हॉट्सअॅपवरून हद्दपार

कॅलिफोर्नियाः हो, हे शक्य आहे. व्हॉट्सअॅप किंवा व्हॉट्सअॅपच्या सुविधा तुम्ही थर्डपार्टी अॅपच्या माध्यमातून अॅक्सेस करणार असाल, तर तुम्हाला अशापद्धतीने व्हॉट्सअॅप कदाचित कधीच वापरता येणार नाही. पण तुम्ही व्हॉट्सअॅपचे अधिकृत अॅप पुन्हा वापरायला सुरुवात कराल तरच तुम्हाला व्हॉट्सअॅप वापरता येईल, अन्यथा नाही.

सध्या WhatsApp+, WhatsApp Reborn, OgWhatsapp यासारख्या काही अॅप्सच्या माध्यमातून व्हॉट्सअॅपचा वापर करता येतो. मात्र ही काही अधिकृत अॅप्स नाहीत. या अॅपचा वापर करणाऱ्या युजरला काही मेसेज मिळतच नाहीत किंवा याद्वारे जाहिराती पसरविल्या जातात किंवा अन्य मार्गाने युजरच्या डेटाचा गैरवापर होतो, अशा तक्रारी आल्या होत्या. त्यामुळे जे युजर या अॅपवरून व्हॉट्सअॅप वापरत असल्याचे स्पष्ट झाल्यावर त्यांना व्हॉट्सअॅपवरून हद्दपार करण्याची कारवाई कंपनीने सुरू केली आहे. जोपर्यंत हे युजर व्हॉट्सअॅपचे अधिकृत अॅप वगळता इतर अॅप वापरत राहतील, त्यांना व्हॉट्सअॅपच्या सुविधा मिळणार नसल्याचे कंपनीने स्पष्ट केले आहे. या युजरला व्हॉट्सअॅपच्या सुविधा हव्या असतील, तर त्यांना व्हॉट्सअॅपच्या अधिकृत अॅपचा वापर पुन्हा सुरू करावा लागेल.

कॉलिंगच्या माध्यमातून व्हायरस

काही दिवसांपूर्वीच व्हॉट्सअॅपने कॉलिंगची सुविधा सुरू केली आहे. अर्थात ठराविक युजरनाच सध्या ती वापरता येते. मात्र व्हॉट्सअॅपची लोकप्रियता पाहता, इतर युजरनाही त्याचा वापर करायची इच्छा आहे. या युजरना गंडविण्यासाठी whatsappcalling.com आणि यासारख्या या वेबसाइटचे नाव असलेला मेसेज युजरपर्यंत पाठविला जात आहे. ही वेबसाइट ओपन करा आणि व्हॉट्सअॅप कॉलिंग सुरू करा, अशाप्रकारचा संदेश यासोबत पाठविण्यात येतो. व्हॉट्सअॅप कॉलिंग मोफत असल्याने व मेसेजमधील वेबसाइटचे नाव व्हॉट्सअॅपशी साधर्म्य दाखविणारे असल्याने अनेक युजर याला बळी पडत आहेत. या मेसेजमधील वेबसाइटच्या नावावर क्लिक केल्यास अनेक व्हायरस मोबाइलमध्ये आपोआप डाऊनलोड होत आहेत. त्यामुळे युझरची अनेक प्रकारची गोपनीय माहिती हॅकर्सपर्यंत पोहोचते आहे. कुठल्याही आमिषाला बळी न पडता अधिकृतरित्या व्हॉट्सअॅप कॉलिंगची सुविधा मिळेपर्यंत वाट पाहणेच योग्य.
स्त्रोत : महाराष्ट्र टाईम्स

सांभाळा आपल्या हृदयाला

मानवी शरीर रचनेतील उर्जा मिर्मितीचा स्त्रोत म्हणजे हृदय होय.
हृदयाची रचना आणि मुख्य कार्य :-
हृदयाचे प्रमुख कार्य शरीरामध्ये रक्ताभिसरण करणे होय. एखाद्या पंपिंग स्टेशन प्रमाणे हे इंद्रिय काम करते. हृदयाकडे आलेले रक्त आत घेते व बाहेर टाकते. हृदयाला चार कप्पे वर दोन कर्णिका व खाली दोन जीवनिका असतात. उजव्या बाजूला अशुद्ध रक्त असते व डाव्या बाजूला शुद्ध रक्त असते. हृदय सतत आकुंचन व प्रसरण पावते. त्याचा वेग मिनिटाला ६० ते १०० ठोके असतो. उजव्या बाजूला शरीराकडून आलेले रक्त फुफ्फुसाकडे पाठवले जाते. फुफ्फुसामध्ये रक्तातील कार्बन डायऑक्साईड बाहेर फेकला जाऊन प्राणवायू शोषला जातो. हे रक्त हृदयाच्या डाव्या कर्णिकेत आणले जाते. येथून ते डाव्या जीवनिकेतून शरीरभर पोहचवले जाते.
हृदय विकाराचे प्रामुख्याने तीन प्रकार आहेत.
अ ) जन्मजात हृदयविकार
ब ) झडपांचा हृदयविकार
क ) हृदय रक्तवाहिन्यांचा विकार
अ ) जन्मजात हृदयविकार :- जन्मजात हृदयविकार केवळ २ टक्के प्रमाणात आढळतो. हल्ली गर्भाशयाच्या सहाव्या महिन्यात सोनोग्राफीमध्ये याबाबतचे निदान आणि उपचार आता शक्य झाले आहेत. साधारणतः हृदयाला छिद्र असण्याचे प्रकार आपल्याकडे आढळतात. जीवनिकेच्या पडद्याला असणारे छिद्र, कार्निकेच्या पडद्याला असणारे छिद्र, हृदयाच्या झाडापा आकुंचित असणे असे या आजाराचे स्वरूप असते. या आजाराने ग्रस्त झालेली मुले पिंक बेबी गटात येतात. यावर विनाशस्त्रक्रिया इलाज करणे शक्य आहे.
दुसरा प्रकार म्हणजे ब्लू बेबी. हा गुंतागुंतीचा हृदयविकार असून यामध्ये शुद्ध व अशुद्ध रक्त याचे मिश्रण होऊन किंवा फुफ्फुसाचा रक्तप्रवाह कमी प्रमाणात होत असल्याने रक्ताभिसरणातील प्राणवायूचे प्रमाण कमी होऊन शरीराला रक्त पुरवठा केला जातो. त्यामुळे या विकाराने त्रस्त रुग्णांची काय निळसर होते. तथापि जन्मजात हृदयविकारावरील उपचारासाठी हृदय शस्त्रक्रियेने उजवा व दावा कप्पा वेगळे करणे, फुफ्फुसाचा रक्त पुरवठा वाढविणे हे आजच्या प्रगत तंत्रज्ञानाने शक्य आहे.
ब ) झडपांचा हृदयविकार :- हृदयाला चार झडपा असतात. दोन उजवीकडे आणि दोन डावीकडे. वर्तमानपत्रांच्या कागदासारखी पातळ पडद्याची त्यांची रचनाअसते . यामध्ये उद्भवणाऱ्या आजाराला झडपांचा ( व्होल्व ) हृदयविकार म्हटले जाते. भारतामध्ये मोठ्या संख्येतील समाज हा मुलभूत सुविधानभावी गलिच्छ वस्तींमध्ये आपले जीवन कंठतो. दाटीवाटीच्या लोकसंख्येत राहणे आणि योग्य आहार न मिळणे यामुळे हृदयाचे स्नायू बळकट होत नाहीत आणि पर्यायाने झडपादेखील पूर्णशक्तीने काम करीत नाहीत. अशा स्थितीत रुग्णांना या पद्धतीचा आजार होण्याची शक्यता अधिक असते. भारतात हा आजार अधिक आढळतो. बलून उपचाराद्वारे झडपांमधील अरुंद्पणा कमी करण्याचे काम केले जाते. बर्याचदा झडपा खराब होऊन दुरुस्तीपलीकडे गेल्यास शस्त्रक्रियेने झडप बदलून कृत्रिम झडप लावणे हेही कमी धोक्याच्या पद्धतीने करता येते.
क ) हृदय रक्तवाहिन्यांचा विकार :- हृदय चालविण्यासाठी नियमित, समप्रमाणात आणि सातत्यपूर्ण रक्तपुरवठ्याची आवश्यकता असते. त्यामुळे रक्तवाहिन्या या निकोप असणे गरजेचे असते. हृदयाला रक्त पुरवठा करणाऱ्या कोरोनरी आर्टरी यांच्यामध्ये येणाऱ्या अडथळ्याने हा पुरवठा कमी होऊ शकतो. रक्तवाहिनी आकुंचन पावते किंवा अरुंद होते. त्यामुळे हृदयाच्या स्नायूवर परिणाम होतो. तसेच रक्ताभिसरणाच्या नियमित प्रक्रियेमध्ये अडथळा येउन त्याचा शरीरावर परिणाम होतो. अस्वस्थता वाढते व पुढे हृदयविकाराचा झटका येतो.
एन्जिओप्लास्टी म्हणजे काय :-
प्रत्यक्ष शस्त्रक्रिया न करता शरीरातील रक्तवाहिन्यातील अडथळे दूर करण्याची प्रक्रिया म्हणजे एन्जिओप्लास्टी होय. रक्तवाहिन्यांच्या भागांमध्ये आलेले अडथळे शरीरामध्ये छोटी नळी टाकून त्या ठिकाणचा अरुंद झालेला भाग बलूनने मोठा केला जातो. यामध्ये धातूचा स्टेंट वापरला जातो. रक्ताची गुळणी होऊ नये किंवा शरीराला अपाय होणार नाही, अशा औषधीयुक्त रसायनांनी हा स्टेंट तयार केला जातो. औषधीयुक्त स्टेंट अधिक प्रमाणात वापरले जातात.
बायपास सर्जरी म्हणजे काय :-
एन्जिओप्लास्टी केल्यानंतर पुन्हा ब्लॉकेज उद्भवणे किंवा जेव्हा दोन व अधिक रक्तवाहिन्यांमध्ये ब्लॉकेजेस असतात तेव्हा अथवा एन्जिओप्लास्टी यशस्वी होत नाही अशा वेळेस बायपास सर्जरीचा निर्णय घेतला जातो. ऑनपंप आणि ऑफपंप अशा दोन प्रकारे हि शस्त्रक्रिया केली जाते. या शस्त्रक्रियेमध्ये जोडण्यात येणाऱ्या रक्तनलिका रोहिणी प्रकारातील असल्यास अधिक फायदेशीर ठरते. एन्जिओप्लास्टी किंवा बायपास शस्त्रक्रिया केल्यानंतर रुग्णाला अधिक कार्यक्षमतेने जगणे शक्य होते. या दोन्ही उपचाराने आयुष्यच वाढते असे नसून अधिक सक्षमतेने जीवन जगणे शक्य होते.
हृदयविकाराची कारणे :-
* स्थूलपणा
* अतिधुम्रपान
* मधुमेह
* उच्च रक्तदाब
* रक्तातील चरबीचे ( कोलेस्ट्रेरॉल ) वाढलेले प्रमाण
* व्यायामाचा अभाव
* अधिक बैठे काम
* मानसिक आणि शारीरिक ताण
हृदयविकाराची लक्षणे :-
बर्याच वेळा छातीत दुखणे, धडधडणे
पाठीच्या दोन फेर्यांमध्ये दुखणे ( दोन्ही बाजूंना )
डाव्या हाताला दुखणे
पोटाच्या वरच्या भागाला दुखून उलट्या होणे
प्रचंड अस्वस्थता वाटणे
रक्तदाब वाढणे
धाप लागणे
रक्ताच्या गुठळीमुळे झटका येणे.
परिणाम :-
हृदय रक्तवाहिनीमध्ये रक्ताच्या गुठळ्या आणि आकुंचन स्थिती व अंतरस्थरावर जाडेपणामुळे रक्तपुरवठा प्रभावित होतो.
त्यामुळे हृदयाच्या मागणीप्रमाणे पुरवठा करण्याच्या प्रक्रियेत अडथळा निर्माण होतो व हृदयाचे स्नायू प्राणवायूच्या कमी पुरवठ्यामुळे अकार्यक्षम होतात.
काळजी अशी घ्यावी :-
१) नियमित रक्तदाब, मधुमेह आणि रक्तातील कोलेस्ट्रेरॉलचे प्रमाण याची तपासणी
२) ईसीजी काढून त्यातील बदलानुसार पुढील तपासण्या कराव्यात.
३) हृदयाची आकुंचन / प्रसरणाची बाजू तपासणारी इको चाचणी करणे
४) वैद्यकीय सल्ल्यानुसार ऐन्जीओग्राफी ( हि १०० टक्के निदान करणारी सुरक्षित आणि महत्त्वाची चाचणी )
५) हृदयाच्या स्नायूंचे रक्ताभिसरण ( परफ्युजन स्कॅन ) यामुळे हृदयाला कोणत्या भागात रक्तपुरवठा होतो हे माहिती पडते, हि तपासणी गरजेनुसार करावी.
६) आयव्हस ( अल्ट्रासाउंड ) चाचणी - हृदयाच्या रक्तवाहिनीच्या आतमध्ये असलेल्या अडथळ्यांचे निदान करते.
७) हृदयाच्या रक्त वाहिनीतील प्रवाहाची नोंद करणारी चाचणी
८) ७० टक्क्यांपेक्षा अधिक अडथळे ( ब्लॉकेज ) असतील तरच एन्जिओप्लास्टी किंवा बायपास सर्जरी सुचविली जाते.
९) रक्ताचा प्रवाह ५० टक्के किंवा अधिक सुरु असला तर त्यावर औषधोपचार सुचविला जातो.
याशिवाय नियमित संतुलित आहार , क्षार व चरबीयुक्त पदार्थांचे सेवन टाळणे , नियमित व्यायाम आणि तणावरहित जीवनशैली आवश्यक आहे.
- डॉ. के. एन. भोसले ( जे जे रुग्णालय हृद्य विभागाचे प्रमुख )
- शब्दांकन - प्रवीण टाके.
सौजन्य - लोकराज्य ( महाराष्ट्र शासन )

छत्रपती शिवाजी महाराज

ज्या काळी स्वातंत्र्याचा विचार करणंही जीवघेणं ठरायचं , त्या काळी ५ पातशाह्यांना तोंड देत हिंदवी स्वराज्याला स्वत:चं सिंहासन बहाल केलं ते छत्...